Χαρούπι, το πιο καθαρό χρυσάφι στον κόσμο.

 

Οι αρχαίοι Έλληνες  ανακάλυψαν ότι οι σπόροι του ξυλοκέρατου (χαρουπιά, Ceratonia  siligua) έχουν πάντα το ίδιο βάρος (περίπου 0,20 γρ.) και για αυτό το χρησιμοποιούσαν για να μετρήσουν το βάρος πολύτιμων μετάλλων! 

Οι συνδιαλλαγές  γίνονταν  με τους Άραβες, οι οποίοι άκουγαν από τους Έλληνες τη λέξη (ξυλοκερατιά) καράτια. Τα γνωστά καράτια χρυσού !

Από την αρχαία ελληνική λέξη "κεράτιον" (=χαρούπι) προέρχεται η λέξη καράτι, γιατί το βάρος του σπόρου των χαρουπιών ορίστηκε ως η πιο μικρή μονάδα μέτρησης για χρυσό και πολύτιμους λίθους.

 

Λόρδος Βύρων και ο Έλληνας "βρυκόλακας". (Της Κάτιας Καλλιτσουνάκη)

   Επηρεασμένος από το ρεύμα του οριενταλισμού που κυριαρχούσε στην Ευρώπη των αρχών του 19ου αιώνα, ο Lord Byron επισκέφθηκε πρώτη φορά την τουρκοκρατούμενη Ελλάδα την περίοδο 1809-1810. 

   Εκεί, μεταξύ άλλων έργων του, εμπνεύστηκε το αφηγηματικό ποίημα ‘’The Giaour’’ (1813) αναδεικνύοντας για πρώτη φορά τον ελληνικό θρύλο του βρυκόλακα, και προαναγγέλλοντας το λογοτεχνικό είδος που αφετηρία του θεωρείται το διήγημα του φίλου του John Polidori ‘’The Vampyre’’ (1819) παρότι το βαμπίρ πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1790 στο επικό ποίημα του Άγγλου Robert Southy ''Thalaba the Destroyer''. 

   Στο έργο του Polidori βασίστηκαν αργότερα το θεατρικό ''Der Vampir'' του Heinrich Ludwig Ritter (1821), το μυθιστόρημα ''Dracula'' του Bram Stoker (1897), ο κινηματογραφικός Νosferatu του F.W.Murnau (1922) και άλλοι παρεμφερείς ήρωες. 

Πηγή: Από σχετική ανάρτηση της Κάτιας Καλλιτσουνάκη στο FB

"Το χειμερινό ηλιοστάσιο στο μύθο"

 

Στο ετήσιο ταξίδι της Γης γύρω από τον Ήλιο, η μέρα και η νύχτα ανταλλάσσουν ρόλους με έναν ρυθμό που κορυφώνεται στα δύο ηλιοστάσια και ισορροπεί στις δύο ισημερίες. Για το βόρειο ημισφαίριο η μικρότερη ημέρα τοποθετείται στο χειμερινό ηλιοστάσιο (21 Δεκεμβρίου). Αυτός ο ρυθμός που είναι υπεύθυνος και για την αλλαγή των εποχών, ερμηνεύτηκε από την αρχαιότητα ως ένα συμβολικό ταξίδι του ήλιου, ή ακόμα και ως μία διαδικασία θανάτου και επαναγέννησής του.

Ο Ήλιος , κατά την ελληνική μυθολογία είναι γιός δυο Τιτάνων. Πατέρας του είναι ο Υπερίων, μητέρα του η Ευρυφάεσσα -ευρύ φως-, αδελφές του η Ηώς -αυγή- και η Σελήνη. Ζει στην άλλη άκρη του κόσμου στα Μακάρια ή Ηλύσια Πεδία.

Οι 12 Τιτάνες θείοι του, οι 12 μήνες του χρόνου, προσπαθούν να αποσπάσουν τη βασιλεία από τον ήλιο, όμως εκείνος πάντοτε θριαμβεύει.

Στις 21 Ιουνίου -Θερινό Ηλιοστάσιο- ο ήλιος απολαμβάνει την τελευταία δόξα του, γιατί ο Φαέθων, ο γιός του Ήλιου, πλήττεται και η φωτιά αρχίζει να σβήνει -οι μέρες αρχίζουν να μικραίνουν σε διάρκεια ωρών.

Στις 21 Δεκεμβρίου -Χειμερινό Ηλιοστάσιο- ο Ήλιος οδηγώντας το τέθριππο πύρινο άρμα του επιχειρεί να ανέβει ψηλά -οι μέρες αρχίζουν πάλι να μεγαλώνουν

Οι Ρωμαίοι τιμούσαν το χειμερινό ηλιοστάσιο με τα Saturnalia. Στη γιορτή αυτή κατείχαν εξέχουσα θέση τα αειθαλή δέντρα όπως το έλατο, οι σκλάβοι έτρωγαν στο ίδιο τραπέζι με τους κυρίους τους και εκλεγόταν ένας βασιλιάς καρικατούρα, που προέδρευε στη γιορτή. Η ημέρα ήταν αργία, δεν επιτρεπόταν η εκτέλεση κρατουμένων και οι άνθρωποι παρέλαυναν στους δρόμους φορώντας μάσκες, ενώ αντάλλασσαν μεταξύ τους δώρα. Η γιορτή αυτή ήταν αφιερωμένη στον θεό Σατούρνους, που αντιστοιχεί στον θεό Κρόνο.

Πραγματοποιούνταν κατά την περίοδο του χειμερινού ηλιοστασίου, συνήθως άρχιζε σαν σήμερα, 17 Δεκεμβρίου και κρατούσε έως και μια βδομάδα, μέχρι τις 23 Δεκεμβρίου.

Στα Σατουρνάλια δεν φοριούνταν επίσημα ενδύματα, ενώ οι δούλοι ,που δεν τιμωρούνταν εκείνη τη μέρα, αντιμετώπιζαν με χλευασμό τους κυρίους τους. Γενικότερα οι ρόλοι αντιστρέφονταν ανάμεσα σε δούλους κι ιδιοκτήτες, κάτι που οδηγούσε σε ξέφρενο γλέντι, άφθονη οινοποσία και ακολασίες.Τέλος, επιτρέπονταν τα τυχερά παιχνίδια ακόμα και για τους δούλους.

 

EΙΚΟΝΑ : Δούλοι παίζουν ζάρια κατά τη διάρκεια των Ρωμαϊκών Σατουρναλίων (από τοιχογραφία στην Πομπηία)

Χορωδιακό έργο Χάρη Κανάκη στο Γ' Πρόγραμμα.

 

Αγαπητοί φίλοι, το χορωδιακό μου έργο Lily of Heaven που ηχογραφήθηκε στην Αμερική θα το ακούσετε μεταξύ άλλων έργων σπουδαίων Ελλήνων δημιουργών την Πέμπτη 3-12-20 στις 3:00 μμ στο Γ' Πρόγραμμα (90,9 fm).

Ευχαριστώ πολύ την διακεκριμένη ραδιοφωνική παραγωγό Κάτια Καλλιτσουνάκη για την τιμή!

Παραθέτω το πρόγραμμα της εκπομπής.

ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
Πέμπτη 03-12-20  15.00-17.00 στο Τρίτο Πρόγραμμα 90,9
Παραγωγή-Παρουσίαση : Κάτια Καλλιτσουνάκη
Έλληνες συνθέτες και εκτελεστές στον 21ο αιώνα
-ΧΑΡΗΣ ΚΑΝΑΚΗΣ Hari Kanakis : Lily of Heaven, για χορωδία. Ποίηση Αθηνάς Σοφιανού
Χορωδία Δωματίου First Readings Project -δ/ση J.David Moore
(Mινεάπολη 2018 -Πρώτη αμερικανική εκτέλεση)
-ΝΕΣΤΩΡ ΤΑΙΗΛΟΡ Nestor Taylor :  Vocalise, για υψίφωνο και ορχήστρα
Μίνα Πολυχρόνου Mina Polychronou υψίφωνος - Εθνική Φιλαρμονική Ορχήστρα Οδησσού -δ/ση Hobart Earle (Οδησσός 2009 -Πρώτη εκτέλεση)
-ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΡΑΓΑΤΑΚΗΣ : Μπαλλάντα για σαξόφωνο και ορχήστρα εγχόρδων -αφιερωμένη στον Θεόδωρο Κερκέζο
Θεόδωρος Κερκέζος σαξόφωνο - Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λονδίνου -δ/ση Roberto Minczuk (Λονδίνο 2003 -Πρώτη ηχογράφηση)
-ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΟΥΖΑΣ : Thought forms, για ορχήστρα εγχόρδων
Φιλαρμονική Ορχήστρα  Σόφιας – δ/ση Μίλτος Λογιάδης (Σόφια 2005-Πρώτη ηχογράφηση )
-ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΟΥΣΗΣ Dimitris Anousis : The Dance of Pritides για ψηφιακή ορχήστρα εγχόρδων (Αθήνα 2013)
-ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΝΑΡΗΣ : People, για βιολί, βιόλα και πιάνο
Στέλλα Τσάνη Stella Tsani βιολί - Gerta Sinaj βιόλα - Έλενα Χούντα πιάνο (Αθήνα 2008-Πρώτη ηχογράφηση σε αυτή την εκδοχή)
-ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΥ : 6 τραγούδια σε ποίηση Τ.S.Eliot, για μεσόφωνο και πιάνο
Αγγελική Καθαρίου Angelica Cathariou μεσόφωνος – Νικόλαος Σαμαλτάνος Nikolaos Samaltanos πιάνο (Παρίσι 2018)
-ΜΠΑΜΠΗΣ ΚΑΝΑΣ Babis Kanas : Duo Sonata op 12, για 2 φαγκότα
Γιώργος Φαρούγγιας και Sonja Piesk φαγκότα (Αθήνα 2019-Πρώτη ηχογράφηση)
-ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ : Σονάτα για όμποε και πιάνο έργο 171
Σπύρος Κοντός Spyros Kontos όμποε-Λητώ Θώμου πιάνο (Αθήνα 2010-Πρώτη ηχογράφηση)
-ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ : English castle, για φλάουτο, όμποε, κλαρινέτο και φαγκότο
Iwona Glinka Iwona Glinka φλάουτο – Trio Arundos : Κωνσταντίνος Γιοβάνης όμποε- Γραμμένος Χαλκιάς κλαρινέτο - Ιωάννης Ευαγγελάτος φαγκότο  (Αθηνα 2019-Πρώτη ηχογράφηση)
-ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΘΗΝΟΔΩΡΟΥ  Christina Athinodorou :  Wasted window,για κιθάρα
Νίκος Ζάρκος Nikos Zarkos κιθάρα (Αθήνα 2011 -Πρώτη ηχογράφηση)
(Πίνακας της Σοφίας Καλογεροπούλου Sophia Kalogeropoulou)

Πηγή: Ανάρτηση της Κάτιας Καλλιτσουνάκη.

"Πάσα από Αναγνωστάκη για αδέξιους παίκτες." Κατερίνα Ζησάκη.

Όταν καρφώνω τα καρφιά στον τοίχο για τα κάδρα

πρόβα για λέξεις – βαράω προσεχτικά

σφυριά σφυριά, ψιλό καρφάκι μη λυγίσει

μην τρίξει ο τοίχος ο αντίχειρας μη χτυπηθεί

δε βγαίνει τίποτα έτσι

μια μέρα θα πάρω τσιμεντόπροκα

θα δώσω μια γερή

θα λιώσω τον αντίχειρά μου

θα γκρεμίσει ο σοβάς

θ’ απομείνουν σφυρί

και καρφί και κρέατα

σφηνωμένα στον τοίχο

να ουρλιάζω από πόνο

εκεί να δεις ποίημα.

(Μισέρημος, Μανδραγόρας, 2018)

ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ "Σιωπή".

 

Μιὰ ψεύτρα εἶν᾿ ἡ βοή, τὰ λόγια εἶναι μαχαίρια,

παντοῦ εἶν᾿ ἡ πλάνη. Τραγουδάει σὲ κάθε ἀπὸ τ᾿ ἀστέρια

καὶ μιὰ Σειρήνα ἕνα τραγούδι ἐπίβουλο θανάτου,

τρομάρα καὶ σπαρτάρισμα κάθε φωνὴ ἀπὸ κάτου,

κάθε ἁρμονία ἀπὸ ψηλά. Σιωπή, Σιωπή, μητέρα,

δός μου νὰ πιῶ στὸν κόρφο σου νέο γάλα, νέον αἰθέρα,

καὶ κάτι ποὺ δὲ λέγεται καὶ κάτι ποὺ ἀνασταίνει.

—Τοῦ κάκου· κάποιος μέσα μου μιλεῖ καὶ δὲ σωπαίνει...

.

Ἡ ἀσάλευτη ζωή, 1904

"Ο ήλιος το έκανε, όχι εγώ." Ποίημα από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή του Χάρη Κανάκη "ΠΛΑΓΙΟ ΦΩΣ" .

 "Ο ήλιος το έκανε, όχι εγώ."

Αφιερωμένο στον Κώστα Σταματόπουλο και τον Αλέκο Σταυρινάκη.

 

Δεν υπάρχει ίσκιος πια στο τελευταίο καταφύγιο. Τον πήρε το φως και τον έκρυψε πίσω από τις πήλινες γλάστρες με τον ξεραμένο βασιλικό και την αρμπαρόριζα.

Πλαντάζω μέσα μου τούτο το μεσημέρι με αυτόν τον αγέρωχο ελληνικό ήλιο να μας βασανίζει από τότε που γεννηθήκαμε. Κάνει το αίμα να κοχλάζει στις φλέβες και ένα αόρατο χέρι ταυτόχρονα να σου πιέζει το στήθος εκεί που έχεις βάλει τον ανοιχτό Παλαμά να στέκεται εδώ και ώρα στη σελίδα 33, χωρίς να μπορείς να κάνεις την παραμικρή κίνηση να τον πάρεις από πάνω σου, να τον κλείσεις και να τον βάλεις στη θέση του.

Η ακινησία δεν ανήκει σε σένα, εσύ κινείσαι αέναα και ολοκληρωτικά καταπίνοντας στιγμές και γεγονότα, αλλά κανείς δεν νοιάζεται, όλοι είναι απασχολημένοι και το κεφάλι τους γέρνει βαριά και κουρασμένα λίγο δεξιά.

Ο ήλιος πάλι και πάλι συνεχίζει να σε περιγελά καθώς κινείται αργά και βασανιστικά. Εσείς που μας κοιτάζετε από ψηλά μήπως είναι τώρα η ώρα να επέμβετε, τώρα που σας έχουμε περισσότερο ανάγκη από ποτέ. Ιερά Πνεύματα, Σοφά και Άγια προστατέψτε μας.

Περπατάμε πιασμένοι χέρι-χέρι με την απόγνωση και το ρολόι να μετράει τις θυμωμένες ώρες στον αριστερό μας καρπό σαν χειροπέδη, σαν χαλκάς, σαν σκουριασμένη αλυσίδα σκλάβου σε αμπάρι γαλέρας.

Εκεί που μας πάνε δεν έχει φως, δεν έχει γαλήνη, δεν έχει συμπόνια, ακολουθούμε όμως ανήμποροι και γενναίοι. Τα βήματά μας αργά και βαριά, σκουντουφλάνε πάνω στα φρύγανα και τις πέτρες. Είμαστε οι τελευταίοι που μείναμε, δεν έχει άλλο δρομολόγιο και αυτό ίσως είναι από μόνο του κάτι ευχάριστο για τους υπόλοιπους.

Εκείνους που θα ΄ρθουν μετά από μας και θα έχουν στα χέρια τους αγκάθια και φωτιά, φασκόμηλο και ύσσωπο, λιβάνι και κεραυνούς.

Ρίχνω μία τελευταία ματιά, χαμογελώ, πλαντάζω και σας χαιρετώ.

Αιώνια πνεύματα του ήλιου και του ανείπωτου φωτίστε μας.

 

Χάρης Κανάκης

Νέα Φιλαδέλφεια

23 Οκτωβρίου 2020.

Ο PAUL WITTGENSTEIN ΑΝΑΖΗΤΑ ΡΕΠΕΡΤΟΡΙΟ.

Γιός του μεγιστάνα του χάλυβα Karl Wittgenstein, ο Paul μεγάλωσε στο βιεννέζικο οικογενειακό μέγαρο ανάμεσα στην τέχνη και την μουσική. Έχοντας μελετήσει από μικρός πιάνο μαζί με τον αδελφό του, Ludwig, (τον διάσημο αργότερα φιλόσοφο) συνέχισε την εκπαίδευσή του με τον Theodor Leschetizky και το 1913 έδωσε το πρώτο του κοντσέρτο στην Musikverein της Βιέννης. 

O ακρωτηριασμός του δεξιού χεριού του μετά τον τραυματισμό του στο μέτωπο της Γαλικίας το 1914, δεν ανέκοψε τη φιλοδοξία του κι έτσι, αφού εξασκήθηκε αρχικά με τα υπάρχοντα κομμάτια για πιάνο αριστερό χέρι και με δικές του διασκευές, άρχισε να παραγγέλνει έργα σε διάφορους συνθέτες, συγκροτώντας σταδιακά το ρεπερτόριο μέσω του οποίου δημιούργησε τον μύθο του στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. 

Από ηχογραφήσεις της περιόδου 1937-1959 ο Paul Wittgenstein παίζει τη Σπουδή αρ.3 για αριστερό χέρι του Max Reger, την Chaconne των Bach-Brahms και το Isoldes liebestod των Wagner-Liszt σε δικές του διασκευές, και το γραμμένο για εκείνον Κοντσέρτο για πιάνο αριστερό χέρι του Maurice Ravel το οποίο προκάλεσε μια από τις διασημότερες καλλιτεχνικές διαφωνίες του 20ου αιώνα ανάμεσα σε συνθέτη και εκτελεστή, καταγεγραμμένη στις αναμνήσεις της πιανίστας Marguerite Long που ήταν παρούσα στην πρώτη τους σύγκρουση και στην αλληλογραφία τους

Πηγή: Από ανάρτηση της Κάτιας Καλλιτσουνάκη σχετικά με το ραδιοφωνικό της αφιέρωμα στον πιανίστα, στο Γ' Πρόγραμμα.

"Το μωρό" (πολύ μικρό διήγημα) Χάρης Κανάκης 24-9-20

«Το μωρό» (πολύ μικρό διήγημα).

 

"Ακούγεται πάλι αυτό το σπαρακτικό κλάμα μωρού που σκίζει παράφωνα τη γαλήνη της νύχτας. Κρατάς για λίγο την αναπνοή σου και βεβαιώνεσαι πως το ακούς στα αλήθεια.

Νιώθεις ανήμπορος  να κάνεις κάτι και ένα αίσθημα θλίψης σε κυριεύει. Το κλάμα σταματάει για λίγο και έπειτα συνεχίζεται δυνατότερο και πιο επίμονο από ποτέ.

Έρχεται από το απέναντι σπίτι με τα σκοτεινά παράθυρα και τα σπασμένα κεραμίδια.

Ένα κλάμα μωρού που σπαράζει αβοήθητο στην κούνια του την ώρα που όλοι κοιμούνται.

Αυτό όμως δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Δεν είναι καν πρόβλημα το ότι μάλλον κανείς άλλος εκτός από σένα δεν τ' ακούει. Αυτό που σε φοβίζει περισσότερο και κάνει το αίμα στις φλέβες σου να παγώνει, είναι πως αυτό το σπίτι απέναντί σου είναι εδώ και είκοσι χρόνια ακατοίκητο..."

 

Χάρης Κανάκης

Νέα Φιλαδέλφεια

24-9-20

Ο Παρθενώνας και τα μυστικά του. (του Σωκράτη Μαυρομάτη)

 

Παρ’ όλο που στην Πύλη των Λεόντων διαπιστώνουμε την απίστευτη ικανότητα των Μυκηναίων του 13ου π.Χ. αιώνα, στην επεξεργασία με χάλκινα εργαλεία, λίθων τριπλάσιας σκληρότητας από το μάρμαρο, η παραγωγή εκ των πραγμάτων ήταν εξαιρετικά περιορισμένη. Έπρεπε να περιμένουμε την εποχή του σιδήρου, την ακμή της ανθρώπινης δεξιοτεχνίας και την κατασκευή του κλασικού Παρθενώνα οκτακόσια χρόνια αργότερα, για να ξεπεραστούν και η ικανότητα, αλλά και η παραγωγή.

Παρατηρώντας τους κίονες του Παρθενώνα και υπολογίζοντας τον αριθμό του συνόλου των ραβδώσεων των 108 κιόνων του ναού (46 + 12 + 4 + 46), με ανάλογο αριθμό ακμών, εξωπραγματικής σχεδόν τελειότητας, μετράμε ένα συνολικό μήκος, περίπου 19 (δεκαεννέα) χιλιομέτρων...

Σωκράτης Μαυρομάτης

Ο Αύγουστος στην αρχαιότητα.

   Στο αττικό ημερολόγιο ο Αύγουστος ήταν ο δεύτερος μήνας του έτους και ονομάζονταν Μεταγειτνιών διάρκειας 29 ημερών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 24 Ιουλίου έως τις 22 Αυγούστου.

   Ο Αύγουστος, κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, ήταν ο έκτος μήνας, γι' αυτό αρχικά στα Λατινικά ονομάζονταν Sextilis και είχε 31 ημέρες, ευθύς εξ αρχής από την εγκαθίδρυση του Ιουλιανού ημερολογίου το 45 π.Χ. (έτος 709 από κτίσεως Ρώμης).

   Το έτος 8 π.Χ. ο Αύγουστος Καίσαρας του έδωσε το όνομά του χωρίς την προσθήκη μίας ημέρας από τον Φεβρουάριο (όπως λανθασμένα αναγράφεται σε ορισμένες αναφορές). Λέγεται ότι ο Αύγουστος έβαλε τον μήνα σε αυτή την θέση, για να τιμήσει τον θάνατο της Κλεοπάτρας η οποία, όπως λέγεται, έθεσε τέλος στη ζωή της στις 12 Αυγούστου του 30 π.Χ. αν και ο ακριβής λόγος του θανάτου της καλύπτεται από μυστήριο.

   Κατά το Βυζαντινό ημερολόγιο που ακολουθεί ακόμη και σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία, και το οποίο αρχίζει τον Σεπτέμβριο, ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου κι έτσι η 31 Αυγούστου γιορτάζονταν ως παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Αστρονομικά, ο ήλιος βρίσκεται στην αρχή του μήνα στον αστερισμό του Καρκίνου (21 Ιουλίου έως 9 Αυγούστου) και στο τέλος στον αστερισμό του Λέοντα (10 Αυγούστου έως 15 Σεπτεμβρίου).