Σαν σήμερα γεννήθηκε ο αγαπημένος μου Σούμπερτ. (του Auguste Corteau)

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο αγαπημένος μου Σούμπερτ. Που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ανέστιος και πένης - στην κυριολεξία: τα τελευταία του χρόνια ζούσε σε σπίτια φίλων και συγγενών - που ως τον θάνατό του σε ηλικία 32 ετών πάλεψε μιαν άνιση μάχη με τη φτώχεια, την περιθωριοποίηση και τη σύφιλη, κι ωστόσο μέχρι την τελευταία στιγμή συνέχισε να συνθέτει το ένα αριστούργημα μετά το άλλο, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι τα μουσικά του διαμάντια δεν θα πρόφταινε να τα ακούσει ποτέ παιγμένα σε κάποια μεγάλη συναυλία, ή ακόμα κι ότι μπορεί να εξαφανίζονταν χωρίς το παραμικρό ίχνος. (Άλλωστε πολλά του έργα τα σκορπούσε απλόχερα από δω κι από κει, δωρίζοντάς τα σε φίλους και γνωστούς - ανάμεσά τους και την περίφημη 'Ημιτελή'). Δυο βδομάδες πριν το τέλος, αν και ήδη φτασμένος συνθέτης και πατέρας του σύγχρονου τραγουδιού, άρχισε μαθήματα αντίστιξης, θεωρώντας ότι καμιά τέχνη δεν είναι τόσο τέλεια ώστε να μη σηκώνει βελτίωση. Αν ο κόσμος της μουσικής και του πνεύματος είχε έναν άγιο, αυτός θα ήταν αναμφίβολα ο Σούμπερτ.

Ζητείται ελπίς! (του Χάρη Κανάκη)

   Tα σημάδια της σήψης και της παρακμής έχουν γίνει ανυπόφορα. Ακόμα και οι πιο μετριοπαθείς μιλούν για εικόνες αθλιότητας μιας κοινωνίας που κατρακυλάει όλο και πιο χαμηλά. Επιτήδειοι που έχουν αναγάγει την τέχνη του «λαδώματος» σε επιστήμη, ανακριτές, εισαγγελείς, διαφθορά και σήψη, ρατσιστικά φαινόμενα, πολιτικοί της καρπαζιάς, λάθη αείμνηστων δημαγωγών...όλοι ένα κουβάρι. Κατήφορος, προβληματισμός και αμηχανία από την πλευρά των απλών ανθρώπων. Τραγικά πρότυπα για μια νεολαία που η πλειοψηφία της δεν πιστεύει πια σε τίποτα και δεν περιμένει τίποτα. Μιας κοινωνίας που σιωπά επιδεικτικά αλλά αρνείται να ξεπουλήσει τα όνειρά της στη «μαύρη αγορά».  Εκείνη την «μαύρη αγορά» που στήθηκε νύχτα και που οι κανόνες της τράφηκαν από ένα «Σύστημα» που εμφανίζεται παντοδύναμο, ελέγχει τα πάντα και πάντα στο τέλος βγαίνει κερδισμένο, για αυτό τον λόγο διαψεύδονται συνεχώς όσοι περίμεναν έναν μεγάλο ξεσηκωμό. Εκείνη την πολυπόθητη επανάσταση των ημερών μας που δεν ήρθε ποτέ, ίσως γιατί όλοι την επιδίωκαν, όλοι την ζητούσαν μα εκείνοι που έπρεπε να την κάνουν κατάλαβαν ότι το «Σύστημα» είναι ανίκητο, έτσι το μόνο που έκαναν ήταν να υπομένουν απογοητευμένοι από όλους και από όλα, εισπνέοντας τα τελευταίας τεχνολογίας δακρυγόνα και μετρώντας στην πλάτη τους τα υπερσύγχρονα μέσα καταστολής ενός αποκρουστικού και άθλιου κράτους που τους θεωρούσε για τα πάντα ένοχους και επικίνδυνους, έτσι κατάντησαν σιγά-σιγά κακομοίρηδες, φοβητσιάρηδες και μοιρολάτρες. Έπεσαν σε κατάθλιψη και στο τέλος παραδόθηκα.

   Μεσσίες  πουθενά, πίστη σε οράματα και προοπτικές καμία, οι οδηγητές των νέων ιδεών και της ανατροπής λίγοι και ανεπαρκείς, αποδείχτηκαν γρήγορα ότι ήταν μέρος του «Συστήματος» και τρέφονταν από αυτό, αν όχι και το συντηρούσαν κιόλας με κάθε τρόπο. Ανίκανοι να εμπνεύσουν το λαό και να τον κάνουν να σηκωθεί από τον καναπέ. Κάθε μορφής πνευματικότητα εξαφανισμένη. Οι λίγοι πνευματικοί άνθρωποι που ύψωσαν ανάστημα, γρήγορα εξαναγκάστηκαν σε απομόνωση και χαρακτηρίστηκαν ιδιόρρυθμοι. Θυμάμαι πολύ συχνά έναν καλό μου φίλο τον ποητή Νίκο Ανδρεάδη, στις συζητήσεις μας εδώ και αρκετά χρόνια, να μου λέει χαρακτηριστικά. «Ένας τέτοιος λαός δεν έχει καμία ελπίδα, μπορεί να αξίζει τον αφανισμό και η μοίρα του να είναι προδιαγεγραμμένη. Χωρίς νεύρο χωρίς παλμό με κατεβασμένα τα χέρια έχει παραδοθεί και δεν αντιδρά. Πολύ σύντομα θα βλέπεις κόσμο να πηδάει από τα μπαλκόνια και να ξενιτεύεται». 

   Δεν μπορώ να χωνέψω τούτο το τραγικό κατάντημα που αναστάτωσε τον κόσμο μας και ανέτρεψε όλους τους σχεδιασμούς τόσων νέων ανθρώπων, καταδικάζοντάς τους να ζήσουν τον εφιάλτη ως μια σκληρή και απάνθρωπη πραγματικότητα. Κατέστρεψε όνειρα και ποδοπάτησε συνειδήσεις μέσα σε λίγο χρόνο. Δεν θα ξεχάσω όλους εκείνους που έσβησαν μέσα στην απελπισία και την απογοήτευση. Το τέλος τους ίσως κάποτε σημάνει σαν άλλος παιάνας την απαρχή της μεγάλης μαζικής λαϊκής ανατροπής. Ίσως μέσα από τούτες τις στάχτες αναγεννηθεί μια νέα πραγματικότητα. Ίσως υπάρξει ένας νέος μεγάλος ηγέτης που θα εμπνεύσει και θα ενώσει. Έτσι όπως το έκανε ο Φίλιππος της Μακεδονίας ενώνοντας τους Έλληνες 2500 χρόνια πριν προετοιμάζοντας το δρόμο για την ενδοξότερη μορφή της ελληνική ιστορίας, τον Αλέξανδρο και τα κατορθώματά του. Έναν ηγέτη φιλόσοφο, οραματιστή με την έννοια που έδινε ο Αριστοτέλης στον «ηγέτη» . Εκείνον που θα γεννηθεί μέσα από τα σπλάχνα του λαού. Θα εμπνευστεί από αυτόν και θα τον εμπνεύσει οδηγώντας τον στην ανατολή μιας νέας εποχής. 
 

Χάρης Κανάκης
 Νέα Φιλαδέλφεια, 27 Ιανουαρίου 2014

«ΠΡΩΙΝΗ ΣΙΩΠΗ» το τελευταίο διήγημα του Χάρη Κανάκη, (εν συντομία)

                                 

        

   Ένας  άνθρωπος της πόλης κουρασμένος από τον σύγχρονο τρόπο ζωής, αποσύρεται στο κελί ενός Μοναστηριού καταγράφοντας τις σκέψεις του, την ανάμνηση ενός ιδιόρρυθμου φίλου, την παρατήρηση της φύσης και την πάλη του με τους λογισμούς και τους πειρασμούς που τον βασανίζουν, στην προσπάθειά του να πλησιάσει το Θεό και να βρει τη γαλήνη. 

Ο ήρωας του διηγήματος αγωνίζεται να επιβληθεί στις σκέψεις του ακροβατώντας ανάμεσα στην ιεροσύνη, την αυτοτιμωρία και την παράνοια.


Ξεκίνησα να το γράφω το 2007 και το ολοκλήρωσα το 2014. Ένα υπέροχο ταξίδι που κράτησε 7 χρόνια. 

Είναι ένα διήγημα γραμμένο απλά, που απευθύνεται σε απλούς ανθρώπους. Δεν είναι τίποτε άλλο από μια κραυγή αγανάκτησης απέναντι στον διαβρωμένο σύγχρονο τρόπο ζωής που απέχει πάρα πολύ από την ουσία της δημιουργίας και πνευματικότητας της ανθρώπινης φύσης.

Χ.Κ.

"Τα ποιήματα στο δρόμο" του Νίκου Χουλιαρά.

Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια – όχι αυτά που κρέμονται στα δέντρα της γιορτής, στη θαλπωρή των δωματίων, αλλά εκείνα που τονίζουνε την ερημία των σφαχτών στις μωβ βιτρίνες των συνοικιακών κρεοπωλείων.

Τα σακατεμένα και τα μοναχικά, μ’ αρέσουν: τα ποιήματα-κοπρίτες που περπατούν κουτσαίνοντας στις σκοτεινές άκρες των λεωφόρων: αυτά που τ’ αγνοούν οι κριτικοί κι οι εκπαιδευτικοί του Μωραΐτη· που τα χτυπούν συχνά οι μεθυσμένοι οδηγοί και τα αφήνουν αβοήθητα στο δρόμο. Και τα ποιήματα-παιδάκια, όμως αγαπώ· αυτά που ενώ δεν έχουν μάθει ακόμη την αλφάβητο, μπορούν εντούτοις, με δυο λέξεις τους, να σου κολλήσουν την ψυχή στον τοίχο.

«Το γεράκι της Μάλτας» - Dashiell Hammett

Ο ιδιωτικός ντετέκτιβ, Σαμ Σπέιντ, θα βρεθεί μέσω δύο διαφορετικών υποθέσεών του, στο κυνήγι του Γερακιού της Μάλτας. Το ανεκτίμητης αξίας αγαλματένιο πουλί αναζητούν, όμως, πολλοί. Άλλοι εμφανίζονται να είναι με το μέρος του Σπέιντ και άλλοι εμφανίζονται ανταγωνιστές του. Μέσα σε όλα, πρέπει να αντιμετωπίσει και τους αστυνομικούς, που τον αντιπαθούν σφόδρα και προσπαθούν να του φορτώσουν ό,τι μπορούν ώστε να τον κλείσουν μέσα.

        Δεν ακολουθείται η τυπική φόρμα του κλασικού who done it αστυνομικού - είναι περισσότερο hardboiled crime fiction. Υπάρχουν μεν εγκλήματα, όμως ο η ιστορία δεν κινείται γύρω από την εξιχνίαση αυτών, αλλά γύρω από τις αγωνιώδεις προσπάθειες για την ανακάλυψη του αγαλματένιου πουλιού. Βέβαια, δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα βασικά συστατικά μιας τέτοιας ιστορίας : ο πλούσιος αρχηγός συμμορίας, τα τσιράκια του, η μοιραία γυναίκα, οι αφελείς προδομένοι.

      Το ψέμα παραμονεύει σε κάθε σελίδα : όλοι λένε ασταμάτητα και ασύστολα ψέματα, προσπαθώντας να πάρουν προβάδισμα στην άγρια κούρσα προς το πουλί. Φυσικά, εκτός από ανώδυνα ψέματα, θα υπάρξουν και μερικές δολοφονίες.

Ο χαρακτήρας του πρωταγωνιστή Σπέιντ, είναι τόσο εντυπωσιακός που ξεπερνά τα συνηθισμένα κλισέ. Έχει όλα τα χαρακτηριστικά στον μέγιστο βαθμό : σκληρός και αδίστακτος, αλλά και εύστροφος, οξυδερκής και ψύχραιμος, καταφέρνει να βγαίνει αλώβητος από όλες τις παγίδες που του στήνουν. Πάντα υποψιασμένος, ανέχεται τα ψέματα που όλοι του αραδιάζουν, και γρήγορα καταφέρνει να μαθαίνει την αλήθεια. Ενίοτε κινείται στα όρια της παρανομίας, πάντοτε όμως, φροντίζοντας να μην αφήνει ίχνη και έχοντας καλυμμένα τα νώτα του. Και πάνω από όλα, δεν εμπιστεύεται κανέναν, εκτός από την έμπιστη βοηθό του, Έφι.

     Το μυθιστόρημα κυλάει σαν γάργαρο τρεχούμενο νεράκι. Σε κάθε σκηνή αναρωτιέσαι που μπορεί να κρύβεται το ψέμα και τι θα σκαρφιστεί πάλι ο Σπέιντ για να πάρει το πάνω χέρι και τέλος, δίχως να το καταλάβεις, ο Σπέιντ τους έχει τυλίξει όλους σε μια κόλλα χαρτί.

Επιλογή από  "Το ιστολόγιο του Θαλή"

Οι τρεις Μάγοι με τα Δώρα στην Ν. Φιλαδέλφεια – Ν. Χαλκηδόνα

Οι Μάγοι μαγεύουν...βγαίνοντας από το Άλσος.

Επιτέλους ήρθαν οι τρεις Μάγοι με τα Δώρα στην Ν. Φιλαδέλφεια – Ν. Χαλκηδόνα. Παιδιά, γονείς, γιαγιάδες και γενικά σ’ όλους που αρέσει η μαγεία των Χριστουγέννων, ήρθαν στην είσοδο του δάσους της Ν. Φιλαδέλφειας και υποδέχθηκαν μέσα στο σκοτάδι, τους τρεις Μάγους. Τα παιδιά παίξανε το δρώμενο που είχε ετοιμαστεί. Ο αγγελιαφόρος πήγαινε και ερχότανε ενημερώνοντας τα παιδιά κάθε φορά που βρίσκονται οι Μάγοι. Τα παιδιά προβάρανε τα κάλαντα, μέχρις ότου οι Μάγοι έφτασαν με τα φαναράκια τους και τα παιδιά τους υποδέχτηκαν με τα κάλαντα.

Στον πεζόδρομο προς την πλατεία.

Στη συνέχεια, μπροστά οι Μάγοι και πίσω τα παιδιά, πήγαν από τον παράδρομο στην Φάτνη, όπου με το σχετικό τελετουργικό, οι Μάγοι έδωσαν τα δώρα στον νεογέννητο Χριστό. Μετά τα παιδιά συνομίλησαν με τους μάγους και έβγαλαν τις σχετικές φωτογραφίες. 

Το έλατο της πλατείας με τα στολίδια των παιδιών

Το τελετουργικό δεν τελείωσε όμως εκεί, παιδιά, γονείς και Μάγοι πήγαν γύρω από το Χριστουγεννιάτικο δένδρο της πλατείας Πατριάρχου, όπου όλοι μαζί τραγούδησαν το «Ω Έλατο» και μετρώντας ανάποδα από το δέκα, άναψαν τα φωτάκια του δένδρου. 

Όλοι χάρηκαν, χαρήκαμε και μεις και ευχηθήκαμε "και του χρόνου".

Ευχαριστίες στην κα Μαύρα Χατζηδημητρίου που είχε την ευθύνη της ομάδας εργασίας των Μάγων καθώς και στα μέλη της θεατρικής ομάδας «Κάλτσες Ριγέ» που ήρθαν ως Μάγοι και αγγελιαφόρος. Επίσης το βεστιάριο Bodoir που προσέφερε τις στολές των Μάγων. Ευχαριστούμε κι όλους όσους δεν αναφέρουμε το όνομα για την άριστη συνεργασία που είχαν με το Π.Π.Ι.Ε.Δ.

Του Σπύρου Καβακόπουλου (Αντιπροέδρου του Δ.Σ. του Π.Π.Ι.Ε.Δ.)

"Η μοίρα του καλλιτέχνη στην Ελλάδα'' (του Μάρκου Τσέτσου)

Γράφω το κείμενο αυτό με αφορμή ένα άρθρο του συνάδελφου Γιάννη Μπελώνη στο τελευταίο τεύχος (21) του περιοδικού Μουσικολογία. Το άρθρο παρουσιάζει αποκαλυπτικά στοιχεία για το βίο του σήμερα ελάχιστα γνωστού συνθέτη Γεωργίου Αξιώτη (1875-1924). Παρά τις καλές του σπουδές στο San Pietro a Majella της Νάπολης (1895-1901), ο Αξιώτης δεν κατόρθωσε να εδραιωθεί στο μουσικό στερέωμα της εποχής του, απεβίωσε νωρίς και λησμονήθηκε γρήγορα. Εξέχουσες μουσικές προσωπικότητες της εποχής «απέδιδαν τον παραγκωνισμό του αποκλειστικά στο ιδιόρρυθμο του χαρακτήρα του» (σ. 163). Ο Λαυράγκας επικαλέστηκε την «αβουλία» του Αξιώτη, ο δε Λαμπελέτ, αναφερόμενος στην πρώτη δημόσια εκτέλεση έργου του, χαιρετίζει «[…] με αληθινήν χαράν την εμφάνισιν του νέου και εξ υπαιτιότητός του αργοπορήσαντος αγωνιστού εις την παλαίστραν της τέχνης» (στο ίδιο).

Εδώ ακριβώς θα ήθελα να σταθούμε. Ο χώρος της τέχνης, και δη της μουσικής, στην Ελλάδα τουλάχιστον, παρουσιάζεται ως «παλαίστρα» και ο καλλιτέχνης ως «αγωνιστής», ο οποίος, προφανώς, πρέπει να δίνει τη μάχη της επικράτησης όχι με όρους καλλιτεχνικής αξίας του έργου του και κριτικής δημοσιότητας, αλλά με όρους προσωπικού αγώνα, «πάλης» ενάντια σε άλλους καλλιτέχνες (αντ)αγωνιστές. Το έργο του εκτελείται, σχολιάζεται και καθιερώνεται υπό τον όρο και μόνο ότι ο ίδιος θα κατορθώσει να παραγκωνίσει, να σπρώξει έξω από την «παλαίστρα» τους ανταγωνιστές του. Αν τώρα το έργο αυτό έχει ή δεν έχει αξία, ποσώς ενδιαφέρει. Σημασία έχει η επικράτηση του ισχυρότερου, στη λογική ενός άκρατου κοινωνικού δαρβινισμού. Η πιθανή αποτυχία χρεώνεται αποκλειστικά στην ανικανότητα του καλλιτέχνη να προβληθεί και να καθιερωθεί μέσα από την αποτελεσματικότερη δυνατή αξιοποίηση μηχανισμών κοινωνικής ανέλιξης και επικράτησης (φιλίες, γνωριμίες, συμμαχίες, συμπαιγνίες κ.ο.κ.) Η επίκληση σε στοιχεία προσωπικής ιδιοσυγκρασίας του καλλιτέχνη (αβουλία, αγοραφοβία, εσωστρέφεια), αποτελεί άλλωστε τη μόνιμη επωδό των όψιμων απολογισμών των θεσμικών υπευθύνων. Τρανό παράδειγμα, φυσικά, η περίπτωση του Σκαλκώτα και η προσπάθεια που γίνεται μέχρι και σήμερα ο παραγκωνισμός του να αποδοθεί στην ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα του και όχι σε πράξεις ή παραλείψεις τρίτων ή στην έλλειψη αξιόπιστων δημόσιων θεσμών.
Όπως επανειλημμένα έχω επισημάνει, το πρόβλημα έχει δύο όψεις, την υποκειμενική και την αντικειμενική. Η υποκειμενική αφορά το ηθικό κομμάτι του προβλήματος, τις πράξεις ή παραλείψεις, ακριβώς, των εκάστοτε υπευθύνων, έργο των οποίων είναι, εκ της θέσης τους, η απρόσκοπτη πρόσβαση, αν μη τι άλλο, του έργου νεώτερων συναδέλφων στην κριτική δημοσιότητα. Όπως αποδεικνύει η επιστολογραφική τεκμηρίωση του Μπελώνη, στην περίπτωση του Αξιώτη και ιδιαίτερα στην τελευταία περίοδο του βίου του, η ευθύνη για τη μη προαγωγή της μουσικής του δεν μπορεί να χρεωθεί στον ίδιο και σε απορρέουσες από το χαρακτήρα του παραλείψεις. Η δεύτερη όψη, η αντικειμενική, αφορά τη διαχρονική έλλειψη δημόσιων και κοινωνικά ελεγχόμενων καλλιτεχνικών θεσμών, ειδικά στην περίπτωση της μουσικής. Εκ της ιστορικής εμπειρίας συνάγεται, αλλά και εκ της εννοίας απορρέει, ότι στον σύγχρονο ανταγωνιστικό κόσμο μόνο τέτοιοι θεσμοί μπορούν να εγγυηθούν τους ελάχιστους αναγκαίους όρους πρόσβασης των καλλιτεχνών στη δημοσιότητα. Αντιθέτως, όπου απουσιάζουν οι θεσμοί αυτοί, είναι στο χέρι του εκάστοτε ιδιώτη καλλιτέχνη-ανταγωνιστή με τη μεγαλύτερη επιρροή να δυσχεραίνει ή ακόμα και να καθιστά αδύνατη την εν λόγω πρόσβαση σε συναδέλφους με μικρότερη ή ανύπαρκτη επιρροή.
Ενάντια στο ήθος του επιστημονικού λειτουργήματος, επιτρέψτε μου να καταθέσω την προσωπική μου μαρτυρία. Η απόφαση αποχής από τα καλλιτεχνικά πράγματα του τόπου μου δεν υπαγορεύτηκε μόνο από τις αυξανόμενες απαιτήσεις της ακαδημαϊκής έρευνας και διδασκαλίας, αλλά και από μιαν εμπειρία ανάλογη αυτής που περιγράφεται στο άρθρο που στάθηκε αφορμή για τη συγγραφή του παρόντος κειμένου. Η προσωπική τούτη εμπειρία επαληθεύει, μετά από ενενήντα σχεδόν χρόνια, τις αναφορές του Λαυράγκα σε καλλιτέχνες «αγωνιστές» και στη μουσική ζωή ως «παλαίστρα»: επαφές με ιθύνοντες που μειδιώντας τοποθετούν τίτλους σπουδών και βιογραφικά στο συρτάρι· συναυλίες επιτυχείς, κατά την ομολογία ακροατηρίου, μουσικών και μουσικοκριτικών, τις οποίες ακολουθεί «πηχτή» σιωπή εκ μέρους των ιθυνόντων· ευτελισμός της καλλιτεχνικής προσωπικότητας μέσα από την αέναα επαναλαμβανόμενη διαδικασία κατάθεσης αιτήσεων καλλιτεχνικής συνεργασίας κ.ο.κ. Όλα τούτα περιγράφουν μια γνώριμη στον Έλληνα μουσικό κατάσταση «σισύφειας» προσπάθειας, η οποία αναλώνει και αποπροσανατολίζει τις καλλιτεχνικές δυνάμεις, αποθαρρύνοντας τους ηθικούς και επιβραβεύοντας τους αδίστακτους. Στον αντίποδα, η διαφορετική κατάσταση που είχα την τύχη να βιώσω, ως κιθαριστής τουλάχιστον, στη Ρωσία τα τελευταία χρόνια των σπουδών μου. Μετά την πρώτη μου συναυλία στην αίθουσα δωματίου της Φιλαρμονικής της Αγ. Πετρούπολης, δεν χρειάστηκε να κάνω απολύτως τίποτα: οι επόμενες εμφανίσεις γίνονταν αποκλειστικά με πρωτοβουλία της καλλιτεχνικής διεύθυνσης, εκπρόσωποι της οποίας επικοινωνούσαν μαζί μου κάθε χρόνο. Χωρίς φιλίες, γνωριμίες, συμμαχίες, συμπαιγνίες· με μόνο γνώμονα την όποια αξία είχε για εκείνους το παίξιμό μου.

Μάρκος Τσέτσος
Δεκέμβριος 2013

(Αναδημοσίευση από το μουσικό διαδικτυακό περιοδικό TAR)

Γεωργία Σάνδη (1804-1876)

Η Γαλλίδα μυθιστοριογράφος Amandine-Aurore-Lucile Dupin, γνωστή με το ψευδώνυμο Γεωργία Σάνδη (1804-1876). Εδώ σε πίνακα του Charpantier.
Το 1822 παντρεύτηκε τον Βαρώνο Κασιμίρ Ντυντεβάν και απέκτησαν δύο παιδιά. Όταν άφησε τον άντρα της η Σάνδη έκανε όλο και λιγότερο κρυφή την προτίμησή της στα αντρικά ρούχα σε σχέση με τα γυναικεία. Αυτή η αντρική "μεταμφίεση" της έδωσε την δυνατότητα να κυκλοφορεί περισσότερο ελεύθερα στο Παρίσι και αυξανόμενη πρόσβαση σε μέρη όπου θα την είχαν αρνηθεί σε μια γυναίκα της κοινωνικής της θέσης. Συνδέθηκε ερωτικά με τον Γάλλο ρομαντικό ποιητή Αλφρέντ ντε Μυσέ (Alfred de Musset) τον Φραντς Λιστ και τον Φρεντερίκ Σοπέν. Άφησε τον Σοπέν λίγο πριν αυτός πεθάνει από φυματίωση.

Η Γεωργία Σάνδη έγραψε περισσότερα από 50 βιβλία, από τα οποία τα περισσότερα είναι μυθιστορήματα, και αρκετά θεατρικά. Ειδικά το θέατρο ήταν ένα σημαντικό κεφάλαιο στο δημιουργικό έργο της. Μάλιστα, στο σπίτι της, στο Νοάν, είχε δημιουργήσει ένα θέατρο μαριονετών, όπου μικρά έργα της ζωντάνευαν με τη φωνή του Μπαλζάκ και με συνοδεία μελωδίες των Σοπέν και Λιστ. Πάντως, στις παρισινές σκηνές τα έργα της, σχεδόν, κάθε φορά αποθεώνονται.
Εκτός από τα έργα μυθοπλασίας, η Σάνδη άφησε μια αυτοβιογραφία και μια πλούσια συγκομιδή από επιστολές, οι οποίες μας προσφέρουν τη δυνατότητα να μελετήσουμε την προσωπικότητά της, τα ενδιαφέροντα και τις απόψεις της, αλλά και τις απόψεις των φίλων της και τον απόηχο των γεγονότων της εποχής της.
Στα επιτυχημένα της μυθιστορήματα συμπεριλαμβάνονται τα "Indiana" (1832― ελλην. μετάφρ. Δ. Ζορμπαλάς ("Χατζηνικολή"), "Lélia" (1833), "Mauprat" (1837), "Le Compagnon du Tour de France" (1840), "Consuelo" (1842–1843), και "Le Meunier d'Angibault" (1845).

Λίμνη Πλαστήρα, εικόνες από έναν επίγειο Παράδεισο

Πλησιάζοντας στο φράγμα

Πιστοί πάντα στην άποψη που έρχεται σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι, τα καλοκαίρια φροντίζουμε πάντα να επισκέπτομαστε ορεινούς προορισμούς. Μας γοητεύει η γαλήνη της φύσης που τους  καλοκαιρινούς μήνες μπορείς να την απολαύσεις χωρίς το κρύο και το βαρύ ρουχισμό, αλλά και το χιόνι να σε δυσκολεύει σε κάθε σου μετακίνηση. Έτσι στα τέλη του Ιουλίου του 13' βρεθήκαμε στην υπέροχη λίμνη Πλαστήρα στο νομό Καρδίτσας.

Η πλαζ της Πεζούλας

  Εκεί, στην  πλαζ της "Πεζούλας", είκοσι λεπτά από το κέντρο της Καρδίτσας, ανάμεσα στα περήφανα δέντρα κάναμε ένα υπέροχο μπάνιο στα δροσερά νερά της λίμνης μακριά από την πολυκοσμία, τις ξαπλώστρες, τα μπιτς-μπαρ και τα ενοχλητικά τσάκα-τσούκα της ρακέτας.
  Ακολούθησε ο γύρος της λίμνης γεμάτος εκπλήξεις, σε κάθε στροφή του δρόμου και φαγητό στο ιχθυοτροφείο των αδερφών Μίσσα, κοντά στο φράγμα που δημιούργησε τη λίμνη, σε μια μαγευτική τοποθεσία κάτω από τα πλατάνια. Γεμίσαμε εικόνες και συναισθήματα όταν το απόγευμα πήραμε το δρόμο του γυρισμού. Συναισθήματα και εικόνες από έναν επίγειο παράδεισο.

Οι πέστροφες στο Ιχθυοτροφείο "Μίσσα"

Λίγα λόγια για τη Λίμνη

Σχηματίστηκε το 1959 με την ολοκλήρωση του φράγματος στο νότιο άκρο της επί της αρχής του ποταμού Ταυρωπού ή Μέγδοβα, η δε ιδέα για την κατασκευή της αποδόθηκε στον στρατιωτικό και πολιτικό Νικόλαο Πλαστήρα, όταν το 1935 που επισκέφθηκε την γενέτειρά του, και είχαν σημειωθεί καταστροφικές πλημμύρες στη περιοχή και την Μακεδονία από συνεχείς βροχοπτώσεις, βλέποντας τον χώρο φέρεται να είπε "πως εδώ μια μέρα θα γίνει λίμνη", απ' όπου και το πιο γνωστό της όνομα.
Η χρηματοδότηση της έγινε από χρήματα που χρωστούσε η Ιταλία στην Ελλάδα (πολεμικές επανορθώσεις) και την κατασκευή ανέλαβε γαλλική εταιρεία. Σήμερα τη διαχείριση του φράγματος έχει αναλάβει η ΔΕΗ. Να σημειωθεί ότι πριν την κατασκευή της λίμνης, υπήρχε στο οροπέδιο το λεγόμενο αεροδρόμιο Νεράιδας, που δημιουργήθηκε κατά την κατοχή από τους Άγγλους, όπου και προσγειώθηκε στην κατεχόμενη Ελλάδα το πρώτο συμμαχικό αεροπλάνο (Αύγουστος 1943).

Χ.Κ.

Τα μυστικά όσων δεν αρρωσταίνουν

[1] Στρεσάρονται λιγότερο Σε περιόδους έντονου άγχους, ο οργανισμός, για να υποστηριχτεί η κατάσταση εγρήγορσης, παράγει μεγάλες ποσότητες αδρεναλίνης και κορτιζόλης και παράλληλα καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποτέλεσμα να μειώνεται έτσι η ικανότητά του να καταπολεμά βακτήρια και ιούς. 
Στην περίπτωση που προκληθούν μόνιμες διαταραχές στο ανοσοποιητικό σύστημα εξαιτίας του στρες και συντρέχουν και άλλοι παράγοντες, όπως π.χ. μια γενετική προδιάθεση, δεν είναι απίθανο το ανοσοποιητικό σύστημα να αρχίσει να αντιμετωπίζει τον ίδιο τον οργανισμό σαν ξένο σώμα και συχνά να στρέφεται εναντίον διάφορων οργάνων, προκαλώντας αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. ρευματοειδή αρθρίτιδα, θυρεοειδίτιδα).  Έρευνες δείχνουν, επίσης, ότι οι... αγχωμένοι άνθρωποι κινδυνεύουν περισσότερο από καρδιακές νόσους, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να παρουσιάσουν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή άλλες παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος (π.χ. γαστρίτιδα, έλκος) και αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης...  ψυχικών διαταραχών, όπως η κατάθλιψη. Το άγχος έχει επιπτώσεις και στη γυναικεία γονιμότητα, στην υγεία του δέρματος, επηρεάζει το μεταβολισμό και συνδέεται με στυτική δυσλειτουργία, ενώ συχνά επιδεινώνει ήδη υπάρχοντα προβλήματα υγείας, όπως π.χ. η οστεοπόρωση και το βρογχικό άσθμα.

[2] Αγαπούν τα βακτήρια Αφήστε τα παιδιά σας να παίξουν με το χώμα, μην πλένετε συνεχώς τα χέρια σας με αντιβακτηριδιακό σαπούνι, σταματήστε να ανησυχείτε αν το σπίτι σας είναι αρκετά καθαρό. Με λίγα λόγια, βάλτε λίγη βρομιά στη ζωή σας! Αυτό συμβουλεύουν οι ειδικοί, αφού έχει πλέον αποδειχθεί πως η υπερβολική καθαριότητα μπορεί να ευθύνεται εν μέρει για την εκδήλωση άσθματος, εκζεμάτων και γενικότερα αλλεργίας, κυρίως στα παιδιά.  Μάλιστα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Μπρούνελ του Λονδίνου παρακολούθησαν περισσότερα από 13.000 παιδιά από την εμβρυϊκή τους ηλικία μέχρι και μετά την ηλικία των 16 ετών και βρήκαν ότι οι γυναίκες που χρησιμοποιούσαν πολλά οικιακά προϊόντα καθαρισμού στη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους ή σύντομα μετά τη γέννα, αύξαναν τον κίνδυνο εμφάνισης άσθματος των παιδιών τους.  Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι τα ποσοστά αλλεργιών στους ανθρώπους που ζουν σε «αποστειρωμένα» διαμερίσματα της πόλης είναι υψηλότερα από αυτά όσων κατοικούν στην επαρχία. Η επαφή μας από μικρή ηλικία με τα μικρόβια βοηθά στη δημιουργία αντισωμάτων, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα και άρα την άμυνα του οργανισμού μας απέναντι στις αρρώστιες.

[3] Προτιμούν τις φυσικές θεραπείες με βότανα Μπορεί η δυτική ιατρική να καταφεύγει συνήθως στα φάρμακα ως μόνο τρόπο αντιμετώπισης όλων των προβλημάτων υγείας, κανείς όμως δεν μπορεί να παραβλέψει και το ρόλο της φύσης. Πρώτος ο Ιπποκράτης είχε μιλήσει για τη δύναμη των φυτών και των βοτάνων που, χάρη στις ιδιότητές τους, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση πολλών ασθενειών. Μάλιστα, από τα περίπου 250 φυτά που χρησιμοποιούσε στους ασθενείς του, αρκετά αποτελούν τη βάση ακόμα και σύγχρονων φαρμάκων.  Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική ιατρική, ο καθένας μπορεί να βρει ένα πολύτιμο βότανο για κάθε πρόβλημα (π.χ. υπέρταση, παχυσαρκία, εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα). Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, πως θα πρέπει να προμηθευτούμε όποιο βότανο υπάρχει στην αγορά για να παραμείνουμε υγιείς. Μια μικρή αλλαγή στην καθημερινότητά μας είναι μια αρχή. Η συστηματική κατανάλωση πράσινου τσαγιού, για παράδειγμα, μειώνει την αρτηριακή πίεση και το λίπος, ενώ φαίνεται να έχει ακόμα και αντικαρκινική δράση χάρη στις πολυφαινόλες που περιέχει, γνωστές ως κατεχίνες.

[4] Κοιμούνται περισσότερο Ο επαρκής ύπνος, αλλά όχι ο υπερβολικός (πάνω από 8-9 ώρες καθημερινά), θεωρείται παράγοντας μακροζωίας. Μάλιστα, έρευνα από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ έδειξε ότι όσοι κοιμούνται περισσότερες από 6 ώρες την ημέρα είναι πιο πιθανό να ζήσουν περισσότερα χρόνια. Η έλλειψη ύπνου έχει ουσιαστικά αντίστοιχες επιπτώσεις στον οργανισμό με τις καταστάσεις στρες, αφού παράγεται περισσότερη κορτιζόλη (γνωστή ως «ορμόνη του στρες»), η οποία ανεβάζει την πίεση του αίματος, αυξάνοντας τις πιθανότητες καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.  Επίσης, μελέτες σε ανθρώπους που εργάζονται νύχτα δείχνουν αυξημένα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του μαστού και του εντέρου. Οι επιστήμονες αποδίδουν τα υψηλά ποσοστά στο γεγονός ότι τα άτομα αυτά εκτίθενται στο φως το βράδυ, επομένως ο οργανισμός τους παράγει λιγότερη μελατονίνη, ορμόνη που θεωρείται ότι έχει προστατευτική δράση απέναντι στον καρκίνο. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια απέδειξαν επίσης ότι οι ενήλικοι που κοιμούνται λίγες ώρες καθημερινά έχουν περισσότερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκοι. Οι ώρες ύπνου που χρειάζεται ο καθένας για να ξεκουραστεί είναι βέβαια θέμα ιδιοσυγκρασίας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, όμως, ο κίνδυνος εμφάνισης ασθενειών αυξάνεται όταν κοιμόμαστε λιγότερες από 6-7 ώρες.

[5] Τρώνε λιγότεροΕδώ και δεκαετίες, οι επιστήμονες γνωρίζουν, από μελέτες σε ζώα, ότι η κατανάλωση λιγότερων θερμίδων καθημερινά συνεπάγεται επιπλέον χρόνια ζωής. Μελετητές όμως από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν ανακάλυψαν ότι η μειωμένη κατανάλωση θερμίδων συνδέεται και στους ανθρώπους με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, καρδιακών νοσημάτων και διαβήτη.  Σύμφωνα μάλιστα με τους ειδικούς, για να επιμηκύνουμε τη ζωή μας και φυσικά να απομακρύνουμε τον κίνδυνο νοσημάτων που σχετίζονται με τα παραπανίσια κιλά (π.χ. διαβήτης, υπέρταση, αυξημένα λιπίδια στο αίμα κλπ.), πρέπει να περιορίσουμε πρώτα από όλα τις θερμίδες που προέρχονται από τα απλά σάκχαρα (όπως η ζάχαρη), αφού η αύξηση της ινσουλίνης που προκαλούν, φαίνεται να σχετίζεται με τη μείωση του προσδόκιμου ζωής μας.

[6] Κάνουν συχνά αποτοξίνωση Πολλά από τα χημικά που χρησιμοποιούνται σήμερα, όπως π.χ. οι διοξίνες και τα PCBs, δεν υπήρχαν στο περιβάλλον τον προηγούμενο αιώνα. Ίσως αυτή να είναι και η αιτία που τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αυξηθεί τα ποσοστά εμφάνισης ασθενειών (π.χ. καρκίνων) που σχετίζονται με την έκθεση σε τοξικές ουσίες, λένε οι ειδικοί.  Αν και δεν υπάρχουν αρκετά επιστημονικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τα οφέλη της αποτοξίνωσης, μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά μας που θα βοηθήσουν να απαλλαγούμε από τα συσσωρευμένα στο σώμα μας χημικά δεν μπορεί παρά να ωφελήσουν την υγεία μας.

[7] Διατηρουν την ισορροπία του pH τους Το σώμα είναι υγιές όταν διατηρεί την αλκαλική/όξινη ισορροπία του (το pH) σε κανονικά επίπεδα (ουδέτερο είναι το 7). Αν τα επίπεδα του pH είναι χαμηλότερα από το μέσο όρο, εμφανίζονται συμπτώματα (π.χ. αίσθημα κόπωσης, στομαχικά προβλήματα). Εμπλουτίζοντας τη διατροφή μας με λαχανικά, περιορίζουμε τον κίνδυνο να υπάρχει αυξημένο όξινο περιβάλλον στο σώμα και θωρακίζουμε την υγεία του οργανισμού μας.

.ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ, ειδικός παθολόγος. vita.gr